دوران بارداری، زمان حساس و پر اهمیتی در زندگی هر مادری است. در این دوره، توجه به تغذیه و هر آنچه مصرف میشود، دوچندان اهمیت پیدا میکند، چرا که مستقیماً بر سلامت مادر و جنین تأثیر میگذارد. یکی از موادی که گاهی اوقات به دلیل باورهای عمومی یا برخی خواص ادعایی، ممکن است مصرف آن در بارداری مطرح شود، عصاره مالت جو است. اما آیا واقعاً مصرف این عصاره در دوران حاملگی بیخطر و مفید است؟ بیایید با نگاهی دقیقتر و بر اساس ملاحضات علمی، این موضوع را بررسی کنیم.
عصاره مالت جو چیست؟
عصاره مالت جو، همانطور که از نامش پیداست، از دانههای جوانه زده جو به دست میآید. این عصاره به صورت مایع غلیظ (شیره مالت) یا پودر موجود است و طعمی نسبتاً شیرین و خاص دارد. از نظر ترکیبات، عمدتاً حاوی کربوهیدراتها (بهویژه قند مالتوز)، مقادیری ویتامینهای گروه B (مانند نیاسین، ریبوفلاوین، و مقداری فولات) و مواد معدنی است. نکته بسیار مهمی که نباید فراموش شود، وجود گلوتن در جو و در نتیجه در عصاره مالت جو است.
صبر کنید! آیا واقعاً میخواهید این را در بارداری امتحان کنید؟
اصلاً شوخیبردار نیست! وقتی یک موجود زنده دیگر درون شما در حال رشد است، هر چیزی که میخورید میتواند تأثیرات ناشناختهای داشته باشد. عصاره مالت؟ اولاً که قندش بالاست! دیابت بارداری را شنیدهاید؟ اصلاً ریسکش نمیارزد. بعد هم آن گلوتن لعنتی! اگر حتی یک درصد احتمال حساسیت به گلوتن یا بیماری سلیاک را داشته باشید (حتی اگر خودتان خبر نداشته باشید!)، ممکن است برای جنین خطرناک باشد. واقعاً منابع خیلی خیلی بهتری برای ویتامین B و انرژی وجود دارد. چرا باید سراغ چیزی رفت که اینقدر اما و اگر دارد؟ به نظر من که اصلاً منطقی نیست!
بررسی دقیقتر: فواید احتمالی در برابر خطرات بالقوه
- انرژی و ویتامینهای B: برخی ممکن است به دلیل محتوای کربوهیدرات و ویتامینهای گروه B، مصرف آن را برای افزایش انرژی یا کمک به تأمین نیاز ویتامینی توصیه کنند. درست است که انرژیزاست و مقداری ویتامین B دارد، اما…
- خطر گلوتن: این بزرگترین نگرانی است. بیماری سلیاک یا حساسیت به گلوتن غیر سلیاکی، میتواند با مصرف گلوتن تشدید شود و عوارض گوارشی و حتی سوءجذب مواد مغذی ایجاد کند که در بارداری بسیار خترناک است. حتی اگر فرد سابقه این بیماریها را نداشته باشد، دوران بارداری زمان مناسبی برای امتحان کردن مواد غذایی حاوی گلوتن (اگر پیش از این مصرف نمیشده) نیست.
- قند بالا: عصاره مالت شاخص گلیسمی بالایی دارد و میتواند به سرعت قند خون را بالا ببرد. این موضوع برای مادران باردار، بهویژه آنهایی که در معرض خطر دیابت بارداری هستند یا دیابت دارند، یک ریسک جدی محسوب میشود. کنترل قند خون در بارداری اهمیت حیاتی دارد.
- جایگزینهای بهتر: منابع بسیار غنیتر، سالمتر و ایمنتری برای دریافت انرژی و ویتامینهای گروه B در دوران بارداری وجود دارد. میوهها، سبزیجات، غلات کامل بدون گلوتن (برای افراد حساس)، حبوبات، گوشت، مرغ، ماهی و لبنیات، انتخابهای به مراتب بهتری برای تغزیه مادر و جنین هستند.
- کمبود شواهد علمی: هیچ مدرک علمی قوی و معتبری وجود ندارد که نشان دهد مصرف عصاره مالت جو فواید خاص و منحصر به فردی برای دوران بارداری دارد که نتوان آن را از منابع غذایی سالمتر به دست آورد.
نتیجهگیری: احتیاط، کلید اصلی است
با توجه به محتوای بالای گلوتن و قند در عصاره مالت جو و همچنین عدم وجود شواهد کافی مبنی بر فواید ضروری آن در دوران بارداری که قابل جایگزینی نباشد، توصیه اکید میشود که از مصرف این محصول در دوران بارداری خودداری کرده یا حداقل، پیش از مصرف حتماً و قطعاً با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید. سلامت شما و جنین در اولویت قرار دارد و انتخابهای غذایی ایمنتر و مغذیتر فراوانی در دسترس هستند. دوران بارداری زمان ریسک کردن نیست.
منبع علمی:
- Gernand, A. D., Schulze, K. J., Stewart, C. P., West Jr, K. P., & Christian, P. (2016). Micronutrient deficiencies in pregnancy worldwide: health effects and prevention. Nature Reviews Endocrinology, ۱۲(۵), ۲۷۴-۲۸۹٫ (این مقاله مروری به اهمیت و چالشهای تأمین ریزمغذیها در دوران بارداری در سطح جهان میپردازد و به درک نیازهای تغذیهای این دوران کمک میکند).